Openluchttheater Cabrio Soest Openluchttheater Cabrio Soest
Menu

Historie

1938-2014: Stichting Soester Openluchttheater Cabrio


Toen in 1994 de stichting Cabrio werd opgericht met als doel het openluchttheater in oude luister te herstellen, kwam er een eind aan bijna twintigjarige leegstand van het theater aan de Soesterbergsestraat. Een leegstand die slechts een enkele keer werd opgeheven door een bijzondere activiteit. Verder werd het fraai gelegen theater, daterend uit 1938, nauwelijks nog gebruikt. Het is aan Cabrio en met name aan haar oprichtster Berna Kousemaker te danken dat in 2008 de zeventigste verjaardag van het theater gevierd kon worden.


De Historie van het Openluchttheater Soest


Het theater, ter hoogte van het verdwenen sanatorium/ziekenhuis Zonnegloren, dateert dus uit 1938. Een paar jaar eerder was op deze plek het openluchtspel 'Het Teeken des Kruises' opgevoerd. Dat was zo'n succes dat het plan werd geboren voor 'een meer permanent theater, zoo mogelijk met vaste zitplaatsen, amphitheaters gewijze'. De VVV Soest Vooruit besloot om  25 gulden als beginkapitaal af te zonderen om daarmee  met de Vereniging Soest-Zuid over te gaan tot het in het leven roepen van de Stichting Openluchttheater te Soest.



In mei 1938 ging de aanleg van het theater van start in het kader van wat toen de publieke werkverschaffing heette. Hoewel er nauwelijks iets werd gebouwd, enkel gegraven en opgehoogd, werd niet minder dan 'een 70-tal werkloozen aan den arbeid gesteld'. Het rijk en de gemeente droegen de kosten, ongeveer 5.000 gulden. 



Op zaterdag 3 september 1938 werd het theater, in aanwezigheid van 1000 toeschouwers, officieel geopend in het kader van de herdenkingsfeesten ter gelegenheid van het veertigjarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina. De eerste voorstelling was de opvoering van 'De getemde feeks', een blijspel van Shakespeare, met destijds grote namen in de vaderlandse theaterwereld zoals Magda Jansen, Ko van Dijk en Louis Saalborn. 



Het theater bleek in een behoefte te voorzien. Er werden tal van voorstellingen en uitvoeringen gegeven, zowel door landelijke gezelschappen als plaatselijke verenigingen. Bezoekersaantallen van 1.000 tot 1.600 waren geen zeldzaamheid. In 1939 werd besloten het theater van 'een definitieve electrische lichtinstallatie te voorzien' om ook gebruik in de avonduren mogelijk te maken. 



Soest ging samenwerken met de theaters in Lochem en Bergen 'zulks met het doel tot besparing van uitgaven te komen'. De drie theaterbesturen besloten tot het engageren van dezelfde gezelschappen. 
Het bestuur hoopte ten zeerste dat de bevolking van Soest op deze plannen gunstig zou reageren, want het stond buiten kijf dat ‘een Openlucht Theater als het onze voor een plaats als Soest van het allergrootste belang is’. De bewoners van Soest werd gevraagd een gedeelte van de zorgen af te nemen door een behoorlijk aantal passe-partouts te bestellen. Dat gebeurde inderdaad. Het resultaat was dat er elke week wel iets te doen was in het theater. 



De Tweede Wereldoorlog gooide echter roet in het eten. In 1940 werd het theater helemaal niet bespeeld, in 1941, '42 en 43 mondjesmaat, en in 1944 en '45 weer helemaal niet. In 1945 werd het theater, nadat het provisorisch was hersteld van de zware oorlogsschade, ter beschikking gesteld van in Soest gelegerde Canadese troepen, waar zij vervolgens hun kerkdiensten hielden.



Tot 1949 heeft de stichting aan haar financiële verplichtingen kunnen voldoen. In 1950 kon ze voor het eerst de begroting niet meer sluitend krijgen. Eind 1955 nam de gemeente het theater over. In 1960 werd het voor 30.000 gulden opgeknapt, waarna volgens een optimistische kijk 'het theater voor vele Soester verenigingen een uitkomst zal zijn.'



De belangstelling nam aanvankelijk inderdaad toe, maar na verloop nam die toch weer sterk af. Welke voorstelling er ook werd gegeven, het publiek liet het afweten. Zelfs in die mate, dat op 1 januari 1976 de in 1955 nieuwgevormde Stichting Openluchttheater werd opgeheven. 



In 1981 besloot het gemeentebestuur in het kader van een grootschalige bezuinigingsoperatie, geen activiteiten meer te ontplooien en geen geld beschikbaar te stellen voor verdere exploitatie van het openluchttheater. Wel konden belangstellenden het theater nog steeds huren bij de gemeente, maar voordat de Stichting Cabrio zich voor het behoud van het unieke theater inspande, kwam dat nauwelijks nog voor.
 
In dit overzicht mag de naam van Berna Kousemaker zeker niet onvermeld blijven. Zij speelde een toonaangevende rol in het tot nieuw leven brengen van het theater. Samen met de 2 andere oprichters, Frans Schalkwijk en Willem Stalenhoef, werd op 3 mei 1994 de oprichtingsakte ondertekend voor de nieuwe Stichting  Soester Openluchttheater "Cabrio”. Dat Cabrio in een culturele behoefte voorzag werd nog eens extra duidelijk toen het theater in 2001 de Soester Cultuurprijs ontving.  

In 2009 vierde de Stichting Cabrio haar derde lustrum met de actie "Wie jarig is trakteert!": alle leerlingen van de basisscholen in Soest en Soesterberg kregen een gratis passe-partout voor alle kindervoorstellingen op de woensdagmiddagen. In dit lustrumjaar werd ook een begin gemaakt met restauraties van de tribunes en de paden in Cabrio. Met een zeer succesvolle sponsoractie, waarbij sponsoren elk €50,- doneerden voor een bankje, werd de tribune helemaal opnieuw opgebouwd. Het resultaat mag er zijn, zowel optisch als natuurlijk qua zitcomfort.

Deze sponsoren hebben enkele jaren een eervolle vermelding gekregen bij de ingang van het theater door middel van z.g. geeltjes met naamsvermelding. Ook zijn veel hartverwarmende steunbetuigingen hier achtergelaten. Na een geslaagde sponsoractie kreeg het theater een overkapping boven het podium. Zo kon er ook bij slechtere weersomstandigheden voorstellingen gewoon doorgaan.

In 2013 bestond het openluchttheater 75 jaar! Ter gelegenheid hiervan was een groots programma opgezet dat vanaf 15:00 tot 's avonds laat duurde.  Tijdens het programma is door Burgemeester Mik en voorzitter Jan Bakker een aandenken onthuld. Het aandenken slaat een brug tussen de ontstaansgeschiedenis (het uitgraven van het theater 75 jaar geleden) en de variëteit (veelkleurigheid) die het theater vandaag de dag bied.

Stichting Cabrio is een vrijwilligersorganisatie. Alle werkzaamheden voor het theater worden door onbetaalde medewerkers verricht. Niet alleen de programmering van het theater, maar ook de techniek, de catering, het onderhoud en het toezicht.

Met dank aan Jan van Steendelaar en de Soester Courant.


Partners van Cabrio

Rabobank
Practicum
RETO
Soester Courant
"Buiten gewoon leuker!"